Trường ơi!

Ngày xưa cả nước gần như chỉ có một trường công lập trường Quốc học dành cho những học sinh Vip còn lại ở các  làng quê học trò học ở nhà thầy. Họa hiếm lắm ở một tỉnh thành nào đó mới có một nhóm các nhà Nho tâm huyết mở một vài trường tư thục.

Sang thời Pháp thuộc ngoài một số trường công do Chính phủ Bảo hộ và triều đình phong kiến mở còn lại hầu hết là trường tư. Tuy nhiên số lượng cũng không nhiều.

Trường học chỉ thực sự nở rộ sau thời kỳ Cách mạng Tháng Tám thời kỳ diệt "Giặc dốt" của Bình dân học vụ. Giáo dục lên ngôi trường mở khắp mọi nơi đa dạng về hình thức người người đi học nhà nhà đi học và phải cảm ơn thời kỳ này đã đưa dân Việt Nam từ một dân tộc nghèo nàn tăm tối (95% dân số mù chữ) trở thành một dân tộc có tốc độ xóa mù chữ nhanh nhất hành tinh.

Và trường được tôn vinh ở khắp mọi nơi người ta đua nhau xây dựng trường lớp. Trường được đặt ở những vị trí trung tâm của địa phương trên những mảnh đất đẹp nhất được xây dựng bằng những vật liệu tốt nhất. (Thử hình dung xem thời kỳ ấy đa số nhà dân vùng nông thôn là nhà tranh vách đất mà ngôi trường khang trang tường gạch quét vôi trắng xoá mái ngói đỏ tươi vườn trường rộng rãi nhiều cây bóng mát thật là một Thiên đường.)

"Trường em mái ngói đỏ hồng

Mọc lên tươi thắm giữa đồng lúa xanh

Gió về đồng lúa reo quanh

Vẫy chào những bước chân nhanh tới trường".

Đẹp biết bao và đáng yêu biết bao! Thảo nào thời ấy các thầy cô quên mình hiến trọn tâm lực cho sự nghiệp giáo dục trồng người. Vì ở một ngôi trường thần tiên như thế được mọi người tôn vinh ai mà chả phấn khởi hy sinh cho thế hệ mai sau.

Vào thời ấy đất trường là đất thiêng liêng không ai có ý định lấn sân cướp đất. Ai cũng nghĩ trường là nơi dành cho thế hệ tương lai và chả cần khẩu hiệu "Hãy dành những gì tốt nhất cho thế hệ trẻ" hay "Xây dựng trường học thân thiện" hoặc "Xây dựng trường học Xanh-Sạch-Đẹp" rồi "Cơ quan văn hoá" rồi linh tinh đủ mọi phong trào thi hay đua gì gì đó như bây giờ mà trường vẫn xanh vẫn đẹp vẫn thoáng. Có vườn sinh vật có cây bóng mát có bồn hoa cây cảnh sân thể dục ao trường ....

Rồi cải cách đổi mới những ngôi trường Phổ thông cơ sở được tách làm đôi: Trường Tiểu học và trường Trung học Cơ sở. Và thế là đất trường bỗng chia 2 bờ Nam - Bắc. Cảnh quan cũ bị phá vỡ cơ sở vật chất chặt đôi lâm vào cảnh thiếu thốn kính thưa các loại thứ. Những ông Đày tớ nảy ra sáng kiến "Đổi đất lấy công trình" và thừa cơ xà xẻo đất trường. Sơn hà vốn bị rạch đôi nay lại thêm quan tham gặm bớt và thế là những "Ngôi trường của thế kỷ 21" ra đời.

"Ngôi trường của thế kỷ 21" là những ngôi trường mà ở đó đa số đất dùng cho việc xây dựng phòng học (Xây gần hết đất chồng đôi ba tầng mà vẫn thiếu phòng).  Sân chơi chung với sân thể dục. Không có vườn trường và đừng bao giờ nghĩ đến việc làm sao cho học sinh thấy được cái hay của câu thơ: "Ao trường vẫn nở hoa sen bờ tre vẫn chú dế mèn vuốt râu." Là những khối bê tông chắc chắn như niềm tin vào tương lai. Xung quanh truờng đâu còn đồng lúa là những hộ dân khôn khéo mua được đất trường họ xây nhà quay mặt ra đường còn công trình phụ đặt ở phía sau nhà - và là trước mặt nhà trường. Và thế là ngôi trường của thế kỷ 20 với mái ngói đỏ hồng lạc hậu được thay bằng ngôi trường thế kỷ 21 hiện đại kiên cố:

"Trường em tôn lợp đỏ hồng

Mọc lên ở giữa những công trình phù (phụ)

Ngây ngô cơn gió mùa thu

Vào trường lại hỏi nhà tù nào đây?".

Trường ơi cũng một kiếp trường sao mà nhiều đổi thay quá vậy? Hết thay tên đổi họ rồi lại đổi thịt thay da. Trường ngày càng vươn cao và đất trường ngày càng thu hẹp. Ngày ngày những con mắt thèm thuồng của những Ngài Đày tớ vẫn đang săm soi gặm nhấm đất trường. (Ở nông thôn chúng em gọi là "kháo" đất trường).

Tôi mơ đến một ngày có một mái trường mà ở đó có đầy đủ các phòng học tập phòng chức năng có vườn trường sân trường sân thể dục thể thao có ao trường và có ... như cái trường của một thời đã có. Liệu giấc mơ này có quá cao không?

Đào Phan Toàn

HỊCH THẾ KỶ

Ta cùng các ngươi
Sinh ra phải thời bao cấp
Lớn lên gặp buổi thị trường.

Trông thấy:
Mỹ phóng Con thoi lên vũ trụ chín tầng
Nga lặn tàu ngầm xuống đại dương nghìn thước
Nhật đưa rô bốt na nô vào thám hiểm lòng người
Pháp dùng công nghệ gen chế ra cừu nhân tạo.

Thật khác nào:
Đem cổ tích biến thành hiện thực
Dùng đầu óc con người mà thay đổi thiên nhiên!

Ta thường tới bữa quên ăn nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt
nước mắt đầm đìa
Chỉ giận chưa thể đuổi kịp nước Nga vượt qua nước Mỹ
mà vẫn chỉ hơn Lào hao hao Băng la đét.
Dẫu cho trăm thân này phơi trên sao Hỏa.
Nghìn xác này bọc trong tàu ngầm nguyên tử
Ta cũng cam lòng.

Các ngươi ở cùng ta
Học vị đã cao học hàm không thấp
Ăn thì chọn cá nước chim trời
Mặc thì lựa May Mười Việt Tiến
Chức nhỏ thì ta… quy hoạch

Lương ít thì có lộc nhiều.
Đi bộ A tít Cam ry
Hàng không E lai Xi pic.
Vào hội thảo thì cùng nhau tranh luận
Lúc tiệc tùng thì cùng nhau “dô dô”.
Lại còn đãi sỹ chiêu hiền
Giáo sư tiến sỹ thạc sỹ cử nhân ai cũng có phần
không nhiều thì ít.
Lại còn chính sách khuyến khoa
Doanh nghiệp giáo viên trí thức nông dân nhận cúp
nhận bằng còn thêm tiền thưởng.

Thật là so với:
Thời Tam quốc bên Tàu Lưu Bị đãi Khổng Minh

Buổi hiện đại bên Nga Pu tin dùng Mét vê đép
Ta nào có kém gì?

Thế mà nay các ngươi:
Nhìn khoa học chậm tiến mà không biết lo
Thấy công nghệ thụt lùi mà không biết thẹn
Giáo sư ư? Biết “Thần đèn” chuyển nhà mà chẳng chạnh lòng
Tiến sỹ a? Nghe “Hai lúa” chế tạo máy bay sao không tự ái?
Có người lấy nhậu nhẹt làm vui
Có kẻ lấy bạc cờ làm thích
Ham mát xa giống nghiện “u ét đê”
Ghét ngoại ngữ như chán phòng thí nghiệm
Chỉ lo kiếm dự án để mánh mánh mung mung

Không thích chọn đề tài mà nghiên nghiên cứu cứu
Ra nước ngoài toàn muốn đi chơi
Vào hội thảo chỉ lo ngủ gật
Bệnh háo danh lây tựa vi rút com pu tơ
Dịch thành tích nhiễm như cúm gà H5N1
Mua bằng giả để tiến sỹ tiến sy

Đạo văn người mà giáo sư giáo sãi.
Thử hỏi học hành như rứa bằng cấp như rứa
thì mần răng hiểu được chuyện na niếc na nô?
Lại còn nhân cách đến vậy đạo đức đến vậy
thì có ham gì bút bút nghiên nghiên.

Cho nên:“Tạp chí hay” mà bán chẳng ai mua
“Công nghệ tốt” mà không người áp dụng.
Đề tài đóng gáy cứng chữ vàng mọt kêu trong tủ sắt
Mô hình xây tường gạch biển xanh chó ị giữa đồng hoang.
Hội nhập chi mà ngoại ngữ khi điếc khi câm?

Toàn cầu chi mà kiến thức khi mờ khi tỏ?
Hiện đại hóa ư? vẫn bám đít con trâu
Công nghiệp hóa ư? toàn bán thô khoáng sản
Biển bạc ở đâu để Vi na shin nổi nổi chìm chìm
Rừng vàng ở đâu khi bô xít đen đen đỏ đỏ

Thật là:
“Dân gần trăm triệu ai người lớn
Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con”!

Nay nước ta:
Đổi mới đã lâu hội nhập đã sâu
Nội lực cũng nhiều đầu tư cũng mạnh
Khu vực có hòa bình nước ta càng ổn định

Nhân tâm giàu nhiệt huyết pháp luật rộng hành lang
Thách thức không ít nhưng cơ hội là vàng!

Chỉ e:
Bệnh háo danh không mua nổi trí khôn
Dịch thành tích chẳng làm nên thương hiệu.
Giỏi mánh mung không lừa nổi đối tác nước ngoài

Tài cờ bạc không địch nổi hắc cơ quốc tế.
Cặp chân dài mà nghiêng ngả giáo sư
Phong bì mỏng cũng đảo điên tiến sỹ.

Hỡi ôi
Biển bạc rừng vàng mà nghìn năm vẫn mang ách đói nghèo
Tài giỏi thông minh mà vạn kiếp chưa thoát vòng lạc hậu.

Nay ta bảo thật các ngươi:
Nên lấy việc đặt mồi lửa dưới ngòi pháo làm nguy;
Nên lấy điều để nghìn cân treo sợi tóc làm sợ
Phải xem đói nghèo là nỗi nhục quốc gia
Phải lấy lạc hậu là nỗi đau thời đại

Mà lo học tập chuyên môn
Mà lo luyện rèn nhân cách
Xê mi na khách đến như mưa
Vào thư viện người đông như hội
Già mẫu mực phanh thây Gan ruột
Tôn Thất Tùng chẳng phải là to
Trẻ xông pha mổ thịt Bổ đề Ngô Bảo Châu chỉ là chuyện nhỏ

Được thế thì:
Kiếm giải thưởng “Phiu” cũng chẳng khó gì
Đoạt Nô ben không là chuyện lạ
Không chỉ các ngươi mở mặt mở mày lên Lơ xút xuống Rôn roi
Mà dân ta cũng hưng sản hưng tâm vào Vi la ra Rì sọt.

Chẳng những tông miếu ta được hương khói nghìn thu
Mà tổ tiên các ngươi cũng được bốn mùa thờ cúng
Chẳng những thân ta kiếp này thỏa chí
Mà đến các ngươi trăm đời sau còn để tiếng thơm.
Chẳng những tên tuổi ta không hề mai một

Mà thương hiệu các ngươi cũng sử sách lưu truyền.
Trí tuệ Việt Nam thành danh thành tiếng
Đất nước Việt Nam hóa hổ hóa rồng
Lúc bấy giờ các ngươi không muốn nhận huân chương
phỏng có được không?
Nay ta chọn lọc tinh hoa bốn biển năm châu hợp thành một tuyển
gọi là Chiến lược
Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này theo lời ta dạy bảo
thì suốt đời là nhà khoa học chính danh.
Nhược bằng không tu thân tích trí trái lời ta khuyên răn
thì muôn kiếp là phường phàm phu tục tử.

Vì:
Lạc hậu đói nghèo với ta là kẻ thù không đội trời chung
Mà các ngươi cứ điềm nhiên không muốn trừ hung
không lo rửa nhục
Chẳng khác nào quay mũi giáo mà đầu hàng
giơ tay không mà thua giặc.

Nếu vậy rồi đây khi nước Việt hóa hổ hóa rồng
ta cùng các ngươi há còn mặt mũi nào
đứng trong trời đất này nữa?
Cho nên mới thảo Hịch này
Xa gần nghiên cứu
Trên dưới đều theo!

“Khoa học Đại vương” Trần Công Nghệ

HOA YẾN LAN BLOGTIENGVIET